Punktem wyjścia dla Augustyna to pytanie postawione syno-wi-rozmówcy, jaki jest cel mowy. Augustyn naprowadza Adeodata do wyznaczenia mowie jedynego celu — nauczania. To pierwsze ważne zdanie dialogu wskazuje również na cel, który przyświecał wielkiemu Augustynowi przy jego pisaniu. Mimo pozornych zała¬mań i przekreśleń osiągniętych wyników (co uwidacznia się w dru¬giej części, 22—37) dochodzi Augustyn do stwierdzenia, że nauczy¬cielem jest Chrystus (38). Doprowadzenie całego rozumowania przez rozważania gramatyczno-semantyczno-dydaktyczne do tego punktu, który w zawiązku zawiera istotne tezy epistemologiczne augustynizmu, jest wybitnym osiągnięciem w dziedzinie kunsztu dialogowego. Można bez przesady powiedzieć, że takiego mistrzow¬skiego wyniku nie powstydziłby się nawet boski Platon.
Podpatrzmy, podsłuchajmy Augustyna. Zatem celem mowy jest pouczanie. Odbywa się ono przy pomocy słów, znaków rze¬czy (2y. Augustyn, jako zawodowy gramatyk, każe swemu uczniowi analizować wiersz 659 II księgi Eneidy, słowo po słowie aż do trze¬ciego wyrazu (3—6). Na tym urywa się gramatyczny rozbiór, a właściwie gramatyczna analiza spełniła swe zadanie. Miała ona dostarczyć Augustynowi sposobności do roztrząsania zagadnień językowo-semąntycznych, czy każde słowo (verbum) jest znakiem, który oznacza (3—i), jaki jest stosunek konkretnych przedmiotów do znaków (5—6), a wreszcie problem znaków, a mianowicie re¬lacji jednego znaku do drugiego i różnicy między nimi zachodzą¬cej (7—9), znaków siebie oznaczających (10), znaków oznaczających się wzajemnie (11—16) i synonimów (17—18).
autolaweta wynajem | |
|